SẢN PHẨM CỦA MÔN ĐẠO ĐỨC VÀ SẢN PHẨM CỦA MÔN GIÁO DỤC LỐI SỐNG CGD

20/10/2016 209

Có nhiều thầy cô và cha mẹ học sinh thắc mắc về sự khác biệt cơ bản giữa môn GDLS và môn Đạo đức hiện hành. Bài viết này sẽ làm rõ vấn đề này thông qua một ví dụ cụ thể.

 

 

Theo CGD, các bài học giáo dục lối sống phải được thiết kế theo hệ thống VIỆC LÀM cố định. Học sinh phải được thực hành bài học ngay tại lớp (ở mức tối đa) và phải tự mình làm ra sản phẩm. SGK Đạo đức đại trà triển khai theo các hoạt động khá lẻ tẻ, không theo quy trình cụ thể và chủ yếu là lý thuyết. 

Ở bài "Giữ gìn sách vở và đồ dùng học tập", sách đạo đức đại trà tổ chức theo các hoạt động: tô màu vào các bức tranh đồ dùng học tập, nhận thức về một số bức tranh trong sách là đúng hay sai, thi sách vở ai đẹp nhất, hát bài hát "Sách bút thân yêu ơi"...Tất cả những hoạt động này chỉ dừng lại ở việc nhận thức về việc giữ gìn sách vở chứ chưa đi vào hành động cụ thể. 

Một số hoạt động trong tiết 1 của bài học này đưa ra chưa hiệu quả như: 
Hoạt động 1: H làm bài tập 1. H tìm và tô màu vào các đồ dùng học tập trong bức tranh bài tập 1. Và kết quả của hoạt động này chỉ là kỹ năng tô màu, H biết thêm một số đồ dùng học tập có trong tranh.

Hoạt động 2: H làm bài tập 2

H từng đôi một giới thiệu về đồ dùng học tập của mình. Kết quả đạt được là H gọi tên được các đồ dùng học tập của mình, công dụng và cách giữ gìn đồ dùng học tập. Tuy nhiên, đây vẫn chỉ là vấn đề lý thuyết. H nói được cách giữ gìn đồ dùng học tập nhưng T không thể kiểm soát được em có làm được điều đó hay không. Phần kết luận của hoạt động này hơi khó hiểu và hơi nặng về “pháp lý”, “trách nhiệm” : "Được đi học là một quyền lợi của trẻ em. Giữ gìn đồ dùng học tập chính là giúp các em thực hiện tốt quyền được học của mình". 

Đến tiết 2, hoạt động cơ bản là thi “Sách vở ai đẹp nhất”. Tiêu chuẩn chấm thi theo sách thiết kế đưa ra là: 

 - Có đủ sách, vở, đồ dùng theo quy định

- Sách vở sạch, không bị dây bẩn, quăn mép, xộc xệch (khuyến khích bạn nào không cần bọc sách, vở mà vẫn giữ sạch, đẹp trang bìa)

- Đồ dùng học tập sạch sẽ, không dây bẩn, không xộc xệch, cong queo
Tất cả các tiêu chí này phụ thuộc vào phần chuẩn bị ở nhà từ tiết trước của H. Điều đó có nghĩa là những H nào có sự chuẩn bị tốt (có thể có trường hợp người thân chuẩn bị cho tốt) thì H đó sẽ được điểm cao, đáp ứng các tiêu chí thầy cô đưa ra. Trên thực tế, có những H có thể không biết giữ gìn sách vở nhưng nhờ sự “trợ giúp” của người thân trong việc chuẩn bị đồ dùng, bọc sách vở, sắp xếp sách, vở gọn gàng…thì lại được đánh giá cao. Hoạt động này nặng về tính hình thức. 
Cũng là bài học về giữ gìn sách vở, đồ dùng học tập, sách thiết kế môn Giáo dục lối sống theo CGD của chúng tôi đi theo một hướng khác đó là: GIÁO DỤC THÔNG QUA VIỆC LÀM.

Với bài học này, chúng tôi chia làm 3 việc theo 1 quy trình: đi từ nhận thức đến hành động. Chỉ khi H nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề, hiểu vì sao mình phải làm như thế thì H mới làm theo, và làm theo một cách thực bụng chứ không phải làm để đối phó. 

Việc 1. Nhận thức về ý nghĩa của việc giữ gìn sách vở, đồ dùng học tập. Hình thức thực hiện: kể chuyện, thảo luận, phát vấn.

Kết quả đạt được ở việc 1 là H sẽ hiểu được sách vở cũng cần được nâng niu, trân trọng; sách vở cũng có những cảm xúc như con người. Giữ gìn sách vở giúp em hiểu biết, học tập tốt. 

Việc 2. Luyện tập giữ gìn sách vở, đồ dùng học tập. Ở việc này, T sẽ cho H thực hành ngay tại lớp các thao tác mà H có thể tự làm để giữ gìn sách vở của mình đó là: cách cất sách vở, đồ dùng học tập vào cặp, cách lấy sách, vở, đồ dùng học tập ra khỏi cặp và đặt lên bàn. Sau khi hướng dẫn thì học sinh sẽ thực hành tại lớp cách mở hộp bút, lấy đồ dùng đặt lên bàn và sắp xếp hộp bút, cách mở sách, mở vở. Sau mỗi hiệu lệnh, T sẽ gõ thước, H sẽ thực hành lần lượt các thao tác trên theo cá nhân, tổ, nhóm, cả lớp.

Kết quả đạt được: Sau nhiều lần thực hành, H nào cũng biết thực hiện và thực hiện đúng các việc để giữ gìn sách vở, đồ dùng học tập như trên. 

Việc 3. Thực hành tổng hợp (hình thức: thi giữa các tổ, nhóm). Ở việc này, T lần lượt mời từng tổ lấy sách, giở sách, cất sách; lấy bút, đặt lên bàn, cất vào hộp, cất vào cặp. H làm theo. Các bạn trong tổ nhận xét. T khen những tổ, những bạn làm tốt. Kết quả đạt được: H được luyện tập, thực hành nhuần nhuyễn các kỹ năng vừa được học.

 

Theo GS.TSKH Hồ Ngọc Đại: “Nhà trường hiện đại không phải là nơi “chuẩn bị vào đời”, mà là nơi học sinh đang sống cuộc đời thật. Nhà trường là nơi trẻ em đang sống và phát triển…Ở trường, trẻ em trưởng thành về cơ thể và phát triển về nhân cách. Là cuộc đời thật, trẻ phải được học sao cho có kỹ năng sống, có lối sống đẹp chứ không phải chỉ có lý thuyết, giáo lý thuần túy”.

 

Thanh Huyền

Bình luận